"SUPREME COURT-IN,
FOOTPATH-A KAL-TE THLAVÂNG NA TAKIN A HAUH"
><}}> Dr. John, 20.06.26
Supreme Court chuan, June 19, 2026 khan thutlûkna siamin, Ke-a kalte
chungchanga dân awm mêk chu, chiang leh zau zâwkin a rawn sawifiah a (Supreme
Court establishes a landmark judgment or landmark decision, which fundamentally
changes the interpretation of existing law). Mihring ten thlamuang tak leh
him-dam taka Ke-a kalna (footpath) an hman hi khua leh tui te chanvo dik tak a
ni (fundamental right) tih a puang a. Ke-a kal hrim hrim hi mihring nunna nena
inthlunzawm tlat a nih avangin ngaih pawimawh a ngai hle a ni, a ti bawk.
1. DÂN (CONSTITUTION) TLAWHCHHAN
TE:
Footpath-a zalen taka veivah theihna hi, Article 19(1)(d) in a phal
angin, “zalen taka veivah theihna (freedom of movement)” a pe a. Article 21
pawhin, “nung dam leh zalen taka awm theihna chanvo (right to life and
liberty)” a pe bawk a ni. Supreme Court chuan, “lirthei aiin mihring ke-a kalte
hi ngaihpawimawh zâwk tur a ni,” a ti bawk.
2. TUALCHHUNG THUNEITUTE
MAWHPHURHNA:
Urban development authorities, Municipal Corporation, LC leh VC
(panchayats) leh tualchhung thuneitute chuan, Kawng awmna zawng zawngah chuan,
Ke-a kalna tur (footpath) hi an siamin, Ke-a kalte himna turin, ţha takin an
enkawl chhunzawm ngei ngei tur a ni, a ti bawk. Hei hi an ti lo a nih chuan,
Ke-a kal ten harsatna an tawh hunah, dan anga khin theih leh zângnadawmna pawh
phut theih an ni dawn a ni.
3. ZÂNGNADAWMNA DIL THEIH DÂN:
Ke-a kalte (India khua leh tui tawh phawt) te chuan, he an dikna chanvo
hi nêkchêp an nih emaw, harsatna an tâwk emaw a nih chuan, dân hmangin
zângnadawmna (compensation) an dil thei bawk ang.
4. SORKAR-IN HETIANG LAM ENKAWLTU BIK A DIN ANG:
Ke-a kalte himna ngaihtuah tur hian thiamna bik nei pawl (regulatory
body) din turin Suprem Court chuan Sorkar laipui chu a hriattir nghal a. Heng -
Ministries of Housing and Urban Affairs, Rural Development, and Road Transport
and Highways te chu lo ngai pawimawh lehzual tur leh rampum huapa hma lo la
nghal turin a hriattir bawk a ni.
5. DÂN THLÂK DANGLAM CHUNGCHANG:
He Ke-a kalte humhimna leh zalenna dan hi, Dan dinglai a khawih tel
avangin, Supreme Court chuan, he a dan sawifiahna chungchanga thutlûkna hi
hmang nghal tura hriattirna (Statutory Overhauling) chu Law Commission of
India, Ministries of Housing and Urban Affairs, Rural Development, and Road
Transport ah te hriattirna a thawn nghal bawk a ni.
6. A BIK TAKA THLIR ZUINA:
Suprem Court chuan, Footpath-a Ke-a kalte tana dân sawifiah chianna hi
a ngaih pawimawh em avangin, he dân hi Sorkarin a zawm ngei em? tih chu, uluk
taka thlirzui reng chungin, a ţul chuan Suo Moto mai tur pawhin a inpeih reng
dâwn bawk a ni.


0 comments :
Post a Comment