Tuesday, July 28, 2026

DAVIDA KHA ‘PATHIAN THINLUNG ANG PU’ KAN TI THEI DAWN EMNI?

 DAVIDA KHA ‘PATHIAN THINLUNG ANG PU’ KAN TI THEI DAWN EMNI?

 ><))> Dr. John, 28.07.2017

 1. THUHMAHRUAI

   Kan Bible hi khawvêla Sakhaw lehkhabu thianghlim-te zinga upa ber,  rintlâk ber leh do hlawh ber, mahse, chhût hnem ber leh ţha ber a ni.  Judate leh Ringtute chauh ni lovin, Ringlo mite pawhin Entawn atân leh  an Nun Kaihruaitu atâna an hman zinga mi a ni.

 

India Hnampa,  India Zalênna Tharum tellova sualchhuaktu – Mahatma Gandhi, Hindu kûlmûk  tak khân, Hindu sakhaw lehkhabu Bhagavat Ghita aiin, Bible hi a chhiar  nasa zawk a. Bible-a Lal Isua Zirtirna (Jesus’ Ideology) hmangin,  Tharum tellovin (Non-violence/Ahimsa) India ram tân Zalênna  (Liberation/Moksha) kha a sual-chhuak a ni. Gandhi khân Thuthlung Thar Bu a chhiar aţangin, Lal Isua hi a ngaisâng êm êm a, Kristian-a inpêk hial a duh a.

  Mahse, khatihlaia British Kristian-te nungchang leh khawsa-zia khân a  ti-beidawng lutuk a, “BRITISH ARE 3 B’s” a ti tawp nghe nghe a,  Kristian-ah a inpêk loh phah a ni. Hetia a tihna chhan hi,  British ho hian Sunday-ah Bible an chhiar a, Pathian an bia a, an hun  dangah Zu (Beer) an in a, an rui a, an duh hunah Silai (Bullet) lekin,  India mi an kâphlum leh a! Chu chu mak a ti êm êm a, Kristian nih a duh  loh phah ta a ni.

  2. DAVIDA AIA SUAL ZÂWK HI AN AWM THEI DAWN EMNI???

   Mi ţhenkhat chuan, “KA THINLUNG ANG PU MI KA CHHAR TA” tia Pathianin  Davida chungthu a sawi hi chu, a tisual a ni” tiin Lal Davida sualna leh  fellohna hrang hrang-te huai takin an sawi ţhin (1Sam.13:14,  Tirh.13:22).

 A ni lâh taka, Davida Sualna 5-te kha a turu rem  rem asin! Davida anga sual turu hi ringtute zingah an awm thei dawn  emni? tih hial tur a ni rêng a ni. Chutiang mi ni reng chung sia  Pathianin “Ka Thinlung Ang Pu Mi Ka Chhar Ta” a ti thei mai hi thil mak  tak a ni. Lal Davida Sualna/Bawhchhiat (Ex.20:13-17) turu tak tak-te hi  lo enzui lawk ila:-

  2.1. DAVIDA’N TUAL A THAT:

  Lal Davida  khân Thusawm Pêk 6-na bawhchhia-in tum rêng vangin, rilru chhe tak pu-in  a sipai zinga mi Uria kha a that a ni (2Sam.11:15). 

  2.2. DAVIDA A UIRÊ:

  Thusawm Pêk 7-na bawhchhia-in a sipai Uria nupui Bethsebi chu ît-in a uirê sak leh (2Sam.11:2-5).

  2.3. DAVIDA’N DÂWT A SAWI:

   Thusawm Pêk 9-na bawhchhia-in Vawi 3 lai DÂWT lian tak a sawi a. A dâwt  sawi zinga pakhat phei chu Chhang thianghlim thu-ah a ni a, Puithiam  Ahimeleka a thih-phah hial (1Sam.21:2, 1 Samuel 21:10-15, 27:10).

  2.4. A ȚHENAWM NUPUI A ÎT:

  Thusawm Pêk 10-na bawhchhia-in Uria nupui Bethsebi a ît a, mutpui tumin a koh-tir a, a lo mutpui a, a uirê-sak (2Sam.11:2-4).

  2.5. CHHIARPUI A NEI LUI:

   A chunga Lal Davida Bawhchhiatna 1-4 te khi Davida’n Pathian Thusawm  Pêk 4 lai a bawhchhiat thu a ni a. Sualna/Bawhchhiatna serious tak tak  vek a ni a, tihhlum phu khawpa sualna turu vek a ni.

  Tuna kan  sawi tur, Davida’n Pathian Thupêk bawhchhiaa “CHHIARPUI” (census) a neih  thu hi chu Thusawm Pêk tih lovah chuan Pathian Chunga Sualna leh Helna  lian ber–te zinga chhiar tel theih a ni (2Sam.24).

  A Chhan chu,  Lal Davida hian hre rêng chungin, châk takin, tum rêng vangin Chhiarpui  hi a nei-lui tlat (knowingly, willingly & intentionally conduct  census). He thilah hian, Pathian chona leh Pathian hmuhsitna a tel  bâkah, amah Davida chu pathianah a inruat tihna a ni thei bawk.

   Chhiarpui neih thu-a Davida sualna hi a turu-in, Thusawm Pêk 1-na a  bawhchhia ang pawhin a ngaih theih, an ti hial. Hetiang Sualna Râpthlâk  leh Bawhchhiatna turu ti reng chunga Pathianin a Rilru-put-hmang  sawichhuahna atâna Davida a hmang hi chu a mak thlawt a ni!!?? Engnge a  chhan ni ta ang? I chhui zui zel teh ang aw.   

 3. DAVIDA’N PATHIAN THINLUNG ANG A PUTNA-TE:

   Mi pakhat chuan, “Lal Davida Sualna leh Bawhchhiatna ang hi chu,  Ringlo-mite zingah pawh hriat-tur leh sawi tur a vâng khawp mai. Pathian  Hriakthih ngatin hetiang êm êm-a Sualna nasa leh râpthlâk tak mai a ti  duh mai hi chu hriatthiam a hârsa ngang a ni” a ti ngawih ngawih mai!

   Ni e, Lal Davida Thiltih-sual râpthlâk tak-te kha Pathianin a  hmuh-hmaih hauh lo!! Pathianin Pakhat-tê mah kha a Hmuh-ţhelh theih hauh  loh, AMAH PATHIAN RILRU LEH THINLUNG RAWN CHHÛNFUH (ANG) ÊM ÊM-TU  DAVIDA ȚHATNA LAMPANG HI I HAN THLIR VE DAWN TEH ANG AW.

  3.1. HMÊLMATE HMANGAIH TLATNA…

   Pathianin a Hmêlmate min haw hlen ringawt mai lova min hmangaih tlat  ang kha, Davida pawh khân a nei a. A Hmêlma hlauhawm tak, a  Lalţhutthlêng pawh luah thei lova, thlalêra  tlânbo-tirtu Absaloma kha a  haw thei rêng rêng lova, a ngaihtuah êm êm a, “Tlangvâl Absaloma chu a  dam alawm maw?” tiin a hmuh apiangte a zâwt a (2Sam.18:29,32). A Hmêlma  Absaloma chanchin ţha lam hriat chu a duhthusam ber a ni.

  Amah  ti-hrêhawmtu, a Hmêlma hlauhawm tak Absaloma a thi tih a han hriat khân,  “Aw, Absalom, i aiah han thi teh zâwk ila aw…” tiin a ţap hawm hawm mai  a nih kha! (2Sam.18:33).

  Lal Davida’n a Hmêlma a hmangaih a, a  lainat avanga a ţap-thâwm hi Lazara thlân bulah leh Kalvary tlângah  khân, Lal Isua’n a rawn rûm-chhuah-puiin a rawn au-chhuahpui leh ta nghe  nghe a nih kha! (Joh.11:35, Mat.27:46).

  Amah tihhlum tum ngar  ngar-tu Saula fapa Mephiboseth-a pawh phuba lâk ahnêkin dinhmun ţha tak a  pe leh zêl te kha ava ropui êm! (2Sam.19). Ringtu dik tak i ni chiah  em? lo indap mai teh!

  Hmêlmate hmangaih theihna, kan chhiatna  tur zawng ngar ngartu (Absaloma) tâna ţawngţaisak reng theihna te,  malsawm zui zel te, remchâng kan neih pawha an chunga phubâ lâk loh leh  an chhiatna tura thil tih ve loh hi, Pathian nên-a inzawm tlat nun  neitu, Pathianin “ka thinlung ang pu mi” a tih kha a ni (Mat.5:38-48,  1Joh.3:1, etc.).

  3.2. HMÊLMATE NGAIHDAM THEIHNA…

  Lal Davida  khân, a Hmêlma hlauhawm ber Absaloma kha a Thinlung chhungril ber  aţangin a Ngaihdam a, inrêmna siampui a duh reng tih a chiang hle. Phuba  lâkna hun remchâng a neih pawhin a kut a lek duh lova, “Keimah avang  talin, Tlangvâl Absaloma chu dîm takin va ti ang che u aw..” a ti lawm  lawm a nih kha (2Sam.18:5).

  Lal Davida duhthusâm chu, a Hmêlma,  amah tihhlum tumtu Absaloma nên khân, dam leh hrisêl takin intawng leh  sela, “Absaloma khân a ngaidam tawh a ni tih kha hria sela, inrêm takin  khawsa-ho leh thei sela” tih chu a duhthusâm, a au-hla leh a ţawngţaina a  ni, tih a ţawngkam aţang khian a lang chiang hle.

  Hei hi  Pathian rilru dik tak chu a ni, Hmêlma kan nih lai pawha min hmangaih a,  a Fapa min la pe phal cheu mai hi ava mak êm!!(Rom 5:10). Lal  Davida chu a Hmêlma hlauva a tlânchhiat dawr dawr lai chuan, Saula  Chhungte zinga mi Simeia chuan, ânchhia a lawh a, lungin a dêng a, a  vawm a, vaivutin a theh a, ‘thisen chhuah hmang, i sual man i hmu a nih  kha, Beliala mihring (Satan incarnate)’, tiin nâ takin a ţawngkhum a ni. 

  A Sipai huaisen Abisaian Khandaiha sah a tum chu, Pathian  Thinlung ang pu mi Davida’n a phal lo, “LALPA TIRH A NI. LALPA’N A ŢHA  LAMIN MIN THUNGRULH LEH MAI ANG” a ti thei tlat zu nia! (2Sam.16:5-14).

 Davida dinhmunah hian keini ang chu ding ta ila, kan Sorkar lai ni bawk  se, kan Thuneihna hnuai ni bawk sela chuan, kan che nâ teh ang chu aw!!  “Vawi 3 ka ngaidam tawh, a zing lulai êm mai… engnge a nih vei…” tiin,  kan Sipaiten an dah-ţha nghal thuai ngei ang.

  Mi Ngaihdam theih  loh i nei a nih chuan, Vânram kai inring buai duh suh. Miin ngaihdam an  dil leh dil lovah a innghat lo. Davida nun leh thiltih aţangin in-enfiah  la, nangmah tihlum a, tihchhiat vek duhtu che Absaloma kha, i rilru  thinlung chhungril ber aţangin i ngaidam thei em? I ngaidam a ni tih i  lantir thei em? tih kha a pawimawh lai ber  zawk chu a ni.

   Ngaihdam a hnêk a, a chhiatna tura thil ila ti-chhunzawm cheu a nih phei  chuan, Meidila kal tur mai i ni e, khawvêlah hian piang lo law law la i  tân a ţha zâwk ang (Mat.6,18, Mark.11, Eph.4:32, Kol.3:13, Heb.12:14,  etc.).  

  3.3. SUAL PUAN, SIM LEH SUAL NAWN TAWH LOHNA…

  Lal  Davida kha a Sual turu-in, a Bawhchhiatna kha ava pui êm!! Mahse,  Pathian hian Sual ngaihdam theih loh a nei tlêm asin! Davida khân a  sualna-te avang khân, a inchhîr a, Pathian hnênah ngaihdam a dil a,  Pathianin a ngaidam chiang hle tih a Hlaphuah 73 te aţang hian a hriat  theih a ni.

  Sâm 150-ah hian, Davida’n 73 lai a phuah a, a  “Sual-puanna leh Inhlanna Testimony” pawh a ngial-a-nganin a awm a ni  (e.g. Sâm 51). Bethsebi laka a uirê lai leh Chhiarpui a neih lai khân, a  Tihsuala a Inpuan mai bâkah, Hrêmna kha midangin an tuar ve a duh lova,  “Ka lo sual ta a, dik lo takin thil ka lo ti ta a ni. I kut chuan  keimah leh ka pa chhungte min khawih zawk rawhse” tiin Pathian hnênah a  ngên a nih kha (2Sam.24:17).

  Zoramah chuan, Sualna leh Hârsatna  thlêng mêkah hian, Sakhaw Hruaitu leh Ram Hruaitu Tumahin Anmahni  Mawhphurhna (tihsual)-ah an ngai lova, midang an puh fai vek zawk!!!

   ZORAM KRISTIAN-TE SIMNA LEH LAL DAVIDA SIMNA IN-AN-LOHNA LIAN TAK MAI  CHU, “SUAL SIM TAWH, TIH-NAWN TAWH LOHNA” HI A NI. ZORAM-A RINGTUTE  CHUAN, SUAL KAN SIM TAWH HNU PAWHIN, KAN TI-SUAL-NAWN LEH A, KAN SIM-NAWN  LEH ŢHIN!!

  LAL DAVIDA SUAL SIMNA ERAWHCHU, A SUAL-NAWN THU KAN HMU TAWH  LOVA, A SIM-NAWN THU KAN HMU BAWK LO!! VAWI KHAT TIH-SUAL LEH VAWI KHAT  SIM KHA A TÂWK ÊM ÊM A NI.

  Lal Davida Simna hi Lal Isua pawh  khân, a ngai pawimawh hle tih a lang. Uirê-nu hnênah khân, “KAL LA,  TISUAL LEH TAWH SUH!” tiin a hrilh a ni. Uirê-nu hnêna Lal Isua thusawi  hi mi tam tak chuan, Lal Isua’n Uirê-nu a hauhna emaw kan ti mai thei. A  ni awzawng lo mai! UIRÊ-NU HNÊNA, “KAL LA, TISUAL LEH TAWH SUH” A TIH  HI, LAL ISUA’N PA PATHIAN RILRU DIK TAK A PUANCHHUAHNA LEH PATHIANIN  MIHRINGA A THIL BEISEI PAWIMAWH TAK MAI A SAWICHHUAHNA A NI ZAWK A NI. 

  Kan Pianthar a, Sual kan sim hian kan Sualna ngaiah leh min bawihtu  Setana hnênah kan kir leh tawh tur a ni lo, a tihna a ni (2Pet.2:22  etc.).

  4. PATHIAN RILRU PU TURIN IN-ZIR ZÊL A NGAI…

  Lal  Davida Nun aţangin, Pathian Thinlung (Krista Rilru) hi a put theih a ni  tih kan hre tawh a. Tirhkoh Paula chuan, Taksa leh Rilru Pathian Hnêna  kan Hlan Pumhlumna aţangin, Ringtute hian Krista Rilru kan Hrethei a,  Krista Rilru Kan Pu thei a ni, a lo ti tawh rêng a nih kha (Rom 12:1-2,  2Kor.2:10-16, Phil.2:5-11). Pathian rilru leh duhdân hi vawi leh khata  hriat nghal vek a, tih-nghal vek theih chi a ni lo.

  Thlarau  Thianghlim ţanpuina kaltlangin, Bible chhiar aţang te, Ringtute  Inpâwlkhâwmna aţang te, Pathian Fak leh Chawimawi aţang te,  Rawngbâwl/Thilţha tih leh Fianrial ţawngţaina, etc. aţang te-in, Lal  Isua Krista Anna kawngah Nitin kan ţhanglian zel dawn a ni (Mika 6:8,  Tirh.2:42-47, 17:10-12, Rom 12, Eph.5, etc.).

  Pathian Thinlung  Duhawm Tak Lanchhuahna Ropui ber - a Hmêlmate a Hmangaihna chungchang  hi, Pathian leh Mihring, Lei leh Vân thlunzawmtu a ni.

  Pathian  Khawngaihna leh Hmangaihna mak, mawi leh duhawm, Sual hmun thim ber pawh  thleng zo, Sual bawiha tâng, lungngai, mangang, suala bo hnu-te min  zawng a, a Fapa min pe phal a, kan Sualte mi ngaidam duhtu, Hmangaihna  hi a ANPUIA A SIAM MIHRINGTE hian kan chan leh neih hi a phal a ni.

  Min  Hmangaihtu, Zirtirtu Ropui chuan, kan Hmangaih theih loh leh kan vei  theih loh-te hi Hmangaih dân leh vei dân min zirtir thei a ni.

   “LEARNING TO LOVE THE PEOPLE YOU DON’T LIKE”


0 comments :

Popular Posts