1. THUHMAHRUAI
British
Museum-ah khuan “Laodikei Khuaa Mite
Hnena Tirhkoh Paula Lehkhathawn” (Laodikei
Lehkhathawn) ni-awma an sawi, Lehkhathawn hlui tawh tak a awm a. He
Lehkhathawn hian Châng 20 (Châng 19 nia sawi pawh an awm) a nei a, Ephesi Khuaa
Mite Hnena Tirhkoh Paula Lehkhathawn nen a in-ang êm êm a, in-ang lo châng 2
chiah a awm. He Lehkhathawn hi “the
Harleian MSS., Cod. 1212” an tih zinga mi kha a ni.
Laodikei
khua leh Kolossa khua-te hi mêl 15 leka inhlatah an awm a. Laodikei, Kolossa
leh Hierapoli khua-te hi Tirhkoh Paula Rawngbawlna aţanga piangthar Epaphra’n
Kohhran a din te an ni a, Lycus lui kam tuaka khawpui awm an ni. Kan thu khel mêk
“Laodikei Khuaa Mite Hnena Tirhkoh Paula Lehkhathawn” tih hi a sei teh duah êm
a, a tawi zawngin “Laodikei Lehkhathawn” tiin kan sawi zel tawh mai ang.
Kolossa
Khuaa Mite Hnena Lehkhathawn-a kan hmuh ang hian, amah Tirhkoh Paula ngeiin, “He Lehkhathawn hi in zinga in chhiar hnu-in
Laodikei kohhranho zingah pawh chhiartir ve rawh u; nangni pawhin Laodikei
khuaa mi kha lo chhiar ve bawk ang che u“ (Kol.4:16) a tih avangin, Laodikei
Khuaa Mite Hnena Lehkhathawn hi a awm ngei a ni tih hi rinhlelh rual a ni lova.
Hmuhchhuah erawh ala ni rih lo thung a ni.
He
Lehkhathawn hmuchhuah loh hian mi tam tam rilru a luah a, “Khawiah nge he Lehkhathawn bo
hi a awm?” tih hi zawhna awm reng leh zawh âwm tak a ni reng a. Ţhenkhat
chuan, Bible bu dang leh Lehkhathawn dang bo te pawh a awm nual anga a lan
avang hian, chungte chu hmuhchhuah tawh (The Lost Books of the Bible Found) ang
te-in an tlâng than tir ţhin bawk a. Chuvangin, hetiang lam hawi hi thuchiang
tak hriat hi thil ţul tak a nih avangin chhui kan tum dawn a ni.