Thursday, July 16, 2026

*SAKAWRTUICHHUN KAWNG BUAI HI…* (Pu Ruata Sailo Lokayukta-a FIR thehluh Bihchianna)


 *SAKAWRTUICHHUN KAWNG BUAI HI…*

(Pu Ruata Sailo Lokayukta-a FIR thehluh Bihchianna)

 

><}}> Dr. John, 19.06.2026

 

1. SAKAWRTUICHHUN KAWNG PAWIMAWHZIA

Sakawrtuichhun kawng hi, Aizawl aţanga Sakawrtuichhun leh PTC Lungverh mipuite tana an kalkawng pawimawh tak a ni a. Airport road (Lengpui) kalna kawng pawimawh lutuk a ni leh bawk a. Hei aia la pawimawh lehzual chu, Mizoram-in Sahuan (Aizawl Zoo) kan neihchhun panna kawng a ni bawk a ni. Hunthara leitlahniam avanga harsatna kan tawh lai khan, Sakawrtuichhun kawng hi kan hmanrim ber leh ţangkai em em a ni ţhin bawk a nih kha.

 

2. PU RUATA SAILO A LO DINGCHHUAK, MIPUI AIAWH

Khawvela eng Sorkar mah hi felfamkim an awm lo. Kohhran takngial pawh siamţhat ngai leh Protest ngai hial a nih kha. Mizoram bikah pawh, Congress kha Mipuiin kan chhang-kham a. MNF kha Mipuiin kan ring zo tawh lo. Chuvangin, beiseina sang takin, ZPM hi enchhin turin kan thlang tling a ni. Mahse, fuih, tihchak, sawisel leh an tihdik loh te kan hrilh loh chuan, Sorkar hmasa kan hnawl tak-te ang tho kha an ni leh dawn a ni. Hei hi hriain, Mizoram hmangaih vangin, tuar pawh huamin, Sorkar lai khalhngil tumin, Mipui aiawha dingin, David Sailo a rawn lang a, a hnu deuhah, Pu Ruata Sailo leh ZK Biker te an rawn lang a. Mahse, FB aţang ringawta Sorkar khalhngil tum chu a har an ti deuh a ni ang. Pu Ruata Sailo chuan, he Sakawrtuichhun kawng chungchanga thil dik lo awm hi chhuichhuahsak turin, Lokayukta-ah FIR thehlutin, tunah hian hemi chungchang hi ngaihtuah mek a ni ta a ni.  

 

3. SAKAWRTUICHHUN KAWNG SIAMNA TUR, RS. 452 LAKHS

Sakawtuichhun kawng (Ramrikawn to NH-54 via Sakawrtuichhun road) siamna tur, Rs. 4,52,20,000/- man hi, Sorkar hmasa (MNF Sorkar) hunah khan Sanctioned hman vek a ni a. Mahse, inthlan ah an tlak tak avangin ZPM Sorkar-in a bawhzui hna hi an thawk ta thung a. A thui zawng hi, Kilometers 4.5-a thui a ni a, kum 1 chhung (12 months)-a thawh zawh tura tih a ni a. He hna hi, PWD Minister-in Departmental work-a thawk turin May 13, 2024 khan order a tichhuak a ni.

 

4. SAKAWRTUICHHUN KAWNG CHUNGCHANGA THIL DIK LO TAK AWM TE-

Kan sawi tak ang khian, Sakawrtuichhun kawng hi, PWD Minister-in Departmental work-a an thawh turin May 13, 2024 khan order a tichhuak a. Mahse, a bul aţang hian, thil fello a awm chho nghal ta pang mai a. Mizoram PWD-in he hna hi an thawk dawn emaw kan tih laiin, Mimal-in an thawk ta daih a! Chutah pawh, Dan bawhchhiatna leh thil fello a awm chho ta nual mai a. Chung zinga a pawimawh zualte kan thur chhuak dawn a ni.

 

4.1. CPWD WORKS MANUAL 2024 KALH A NI

He Sakawrtuichhun kawng siamna tura, PWD Minister-in Departmental Work-a thawh tura Order a tihchhuah hi, Departmental Work-a an thawh theihna tura phal theihna dan hi CPWD Works Manual 2024, (Clause 9.3.1)-ah a inziak lova. Departmental Work-a pek theih a ni lo, tihna a ni ber mai. Hei hi, Lokayukta, Results of Preliminary Enquiry report ah chiang taka tarlan a ni (04.06.2026, Annexure-I of Case No.MLC-88/2025). Departmental Work-a thawh an phal tak lohna chhan nia lang chu, hetiang Sum tam thamah hi chuan, Departmental Work-a pek chuan, sum tihchingpen leh hnathawh ţha lo te awm ţhin vang ni berin a lang.

 

4.2. CM-IN OPEN TENDER-A THAWH TUR A NIH THU A PUANG

ZPM CM Pu Lalduhoma chuan, he Sakawrtuichhun kawng hi, Restricted Tender-a thawh turin 24.01.2024 khan a tichhuak zet a (No.B.12026/6/2019-PWD (T) Dt.25.1.2024)(Restricted Tender reng reng chu CM approval tellovin tih loh tur a nih thu hi, Feb. 12, 2024 khan Notice a lo siam tawh bawk). Restricted Tender hmanga Sakawrtuichhun kawng thawhtir tum chu, ZK Biker-in CM a ngen hnuin, Work order pek chhuah hmain, March 11, 2024 khan cancel lehnghal a ni ta a. Tichuan, Open Tender-a tih tur a nih thu Assembly house ah, ZPM CM chuan March 9, 2024 khan a sawichhuak nghe nghe a ni.

 

4.3. PWD MINISTER-IN DEPARTMENTAL WORK-IN A PE LEH TA THO!

ZPM CM Pu Lalduhoma’n, he hna hi “Open Tender-a tih tur a nih thu Assembly house-ah March 9, 2024-a a sawi daih tawh” kha. He hna hi, PWD Minister chuan, Departmental work-a thawh turin May 13, 2024 khan order a tichhuak ve ta thung a ni. He PWD Minister order chhuah hi ZPM CM Approval a awm ngei turah ngai ila. Tichuan, May 14, 2024 khan PWD Minister hian, Engineer-in-Chief hnenah, Departmental work-a thawk turin a hrilh chiang ta a ni (No.B.12026/6/2019-PWD (T) Dt.14 May, 2024).

 

4.4. CONTRACTOR NI LOVIN CONTRACT A THAWK

Thil thleng hi a mak tial tial mai! PWD Minister-in Departmental Work-a thawh tur a nih thu Order kha May 13, 202 ah tichhuakin, may 14, 2024 ah E-in-C hnenah chiang taka a hrilhfiah thlap hnuin, he hna hi, Contractor ni miah lo, ZPM PAC member, Sairang khua Pu Vangchunglura’n a thawk ta daih mai a nih chu! Lokayukta-in an zawhna, he hna thawktu Pu Vanchunglura’n a chhan dan chu, “Contractor a ni lova, Work  Supervisor atan an ruatna lehkha emaw, he hna thawk tura an thlanna emaw, hi Official-in dawn a nei lova. ZPM Party leader ten he hna hi an pe a, Department hotuten eng mah sawiselna an nei lo bawk a, ti hian a thawk ta mawlh mawlh mai,” niin a sawi a ni (Mizoram Lokayukta. Preliminary Enquiry Report 04.06.2026, Annexure-I of Case No. MLC-88/2025).  

 

4.5. PU VANCHUNGLURA’N DEPARTMENT AIAWH-IN A THAWK

A chunga kan sawi tawh ang khian, Pu Vanchunglura hi Contractor a ni lo tih, amah ngei pawhin a sawi tawh a. Tunah hian, Contractor a nih loh mai piah lamah, Mizoram PWD (Department) aiawhin (a hming hawh-in) he Sakawrtuichhun kawng hna hi a thawk a nih chu! Hei hi Lokayukta-in hemi kaihhnawiha amah leh PWD hotu (official)-te an kawmnaah, thudik tak a nih thu chiang taka an sawi thu leh an chhuichhuah thu an tarlang bawk a ni (Mizoram Lokayukta. Preliminary Enquiry report 04.06.2026, Annexure-I of Case No. MLC-88/2025). PWD Minister khan, May 13, 2024-a Order a tihchhuah hnuah, Departmental Work-a thawh tur a nih thu kha, May 14, 2024 khan Engineer-in-Chief hnenah a hrilh nghal bawk a ni, kan tih tawh kha (No.B.12026/6/2019-PWD (T) Dt.14 May, 2024). Mahse, Mizoram PWD chuan thawk ta lovin, Pu Vanchunglura, Sairang (ZPM PAC member) chuan, a thawk ta daih mai a nih chu!!!

 

4.6. KUM 2 HNU-AH PAWH LA ZO THEI LO

Pu Lalduhoma ZPM CM khan, Contract hna thawh chungchangah hian, “Chhungkhat laina, party mi leh sa leh duhsak zawng ringawt kan pe ve dawn lo. Revise estimate pawh kan ti ve dawn lo, a hun tak zelah an zo tur a ni. A hna pawh a ţha bik tur a ni,” etc. tih te kha ZPM Sorkar hmaa a sawi ber leh an au-hla ber a ni. Tichuan, May 14, 2024-a Work order hi tihchhuah a nih si chuan, a Kum 1-na cham, an zawh hun tur chu, May 14, 2025 kha a ni tur a ni. Mahse, tunah hian June 19, 2026-ah (kum 2 hnu-ah) pawh Sakawrtuichhun kawng chu siam zawh lohvin ala awm ta reng mai a nih hi! Lokayukta in May 28, 2026-a Sakawrtuichhun kawnga kal a, a hmun ngeia an enfiahnaah chuan, hna hi 72% chiah thawh zawh niin a lang a, 28% chu la thawh zawh loh niin an hmu a ni. Hei hi Lokayukta Preliminary report ah chiang taka tarlan a ni (Mizoram Lokayukta. Preliminary Enquiry report 04.06.2026, Annexure-I of Case No. MLC-88/2025).

4.7. KAWNG SIAM TAWH, HNATHAWH QUALITY A CHHE HLE

Mizoram PWD-in, Quality Control, Research & Development Division kaltlanga “Concrete Core Sample Test” an neihnaah, Result hi a chhe hle a- BELOW STANDARD level ah a awm a ni. A awmzia chu, “a nih dan tur aia chhe zawk daih-a kawng hi siam a ni,” tihna a ni. Hei hi a chhan nia lang chu- he Hna thawktu ber Pu Vanchunglura hian Departmental work hming hawh-in a thawk a. Mahse, hetiang hna thawk tura thiam bikna emaw, hnathawhna tur hmanraw ţha leh sum a nei ţha/tam tawk lo hle tih a langchhuak chiang ta a ni (Who is executing the work under the guise of departmental work does not have requisite expertise, required machineries, and financial soundness). Hemi chungchang hi Lokayukta Preliminary report ah chiang taka tarlan a ni (Mizoram Lokayukta. 04.06.2026, Annexure-I of Case No. MLC-88/2025).

 

4.8. MIZORAM PWD OFFICIAL-TEN DAWT AN SAWI ELO?

Lokayukta-in a chhuinaah chuan, Mizoram PWD Hotute (official-te) chuan, “Vanchunglura hi Work Supervisor atana Sorkar-in a ruat (appoint)” angin an sawi a. Mahse, he Appoitnment Order hmuh tir tura an dil chuan, he Appointment Order hi hi hmuh tir tur (show tur) an nei lo thung. Tin, Mizoram PWD PWD Hotute te hian, Departmental work-a thawh niawm taka lantir tumin, Hnathawk tura rawih (Muster Roll) Book-ah, Non-Mizo labor te hming leh signature te dik lo takin an siamchawp a, hming hial an sign-hnan niin an tarlang bawk (Department fabricated official documents particularly Roll Call book in the instant case to appear as being executed departmentally). (Ref. Lokayukta Preliminary report. Mizoram Lokayukta. 04.06.2026, Annexure-I of Case No. MLC-88/2025).

 

4.9. TUNGE A KAIKUANG BER CHU NI TA ANG?

He Sakawrtuichhun kawng chungchang hi kan sawi ta nual a. Zawhna ava tam em! Contractor ni lovin hna a thawk a. Thiambikna eng mah a nei lova, Kawng siamna atana hmanraw ţha leh pawimawh pawh a nei lem lo niin alang. Contractor pangngai angin mahni Sum lo hman lawk mai tur pawh a nei lo a ni mai thei, Hna zo silovin kum 2 chuang a awm tawh! A hnathawh zawh tawh ala chhe em em zui! Mizoram PWD pawh hian, an hming hawha (Departmental Work Lem) Contract hna thawh hi, an complain miah lo hi a mak hle! Roll Call-na Bu-ah khan dawt an lo sawi lehnghal emaw ni! Thil dik lo hi an hre reng a, Mahse, “NO SIR” an ti ngam lo a ni mai thei! An chunga awm, an Hotute hlauh avanga “No Sir” ti ngam lova, “YES SIR” an tih zel avanga an hmalam hunah, hna-in a tuar a nih vaih chuan, Rorelna dik a ni thei bik dawn emni? PWD Minister hian, CM phalna (approval) la thlapin Departmental Work order hi a siam ngei turah ngai ila. Chuti a nih chuan, ZPM CM khan “Assembly house ah khan Open Tender-a tih tur a nih thu” a sawi bawk sia! ZPM CM hian, House-ah meuh a sawi hi eng vanga a thu hi zuk leh ta mai nge ni ang? Hei bakah hian, Contractor ni lo, ZPM PAC member-in he Contract hi a thawk a ni tih hi a hre miah lo emni le? A Mawhphurtu-ber, a Kaikuang chu ala rawn lang ngei ngei turah ngai ila…

 

5. DÂN BAWHCHHIA-TE HREM THEIHNA, MTPP ACT 2008

Dan-in a phut ang chuan, Sorkar hian Contract a pek te reng reng hi Quality Verification a nei ngei ngei tur a ni. Kawng laih hi a enfiahtu tur Committee tirin, a hmunah ngei kalin an enfiah tur a ni (The state mandates designated receiving committees to physically verify items and services upon delivery to ensure quality and quantity compliance). Tichuan, Sorkar-in thil dik lo a hmu a nih chuan, dan bawhchhia te chu dan hmangin warning te pein, a ţul chuan a hrem ngei ngei tur a ni.

 

Mizoram Transparency in Public Procurement Act 2008, Chapter III.No.23 (Act No.7 of 2008 & The Mizoram Gazette 7.12.2019. The Act is supported by the Mizoram Public Procurement Rules, 2020)-naah chuan, dan bawhchhia te chu Pawisa Rs.5000 chawitir theih leh Kum 3 thlenga lung in tan tir theih a ni. Thil dik lo titu hi dan angin Sorkar-in a hrem a ngai tihna a ni (Construction works repairs of roads (etc.) and all other works. Whoever contravenes the provisions of this Actor the rules made thereunder shall be punishable with imprisonment for a term which may extend to three years and with fine which may extend to five thousand rupees).

 

6. NGAIHTUAH ZUI ATAN…

Mipui hian thil dik lo hi kan do ngam zel a pawimawh. Thil dik lo dotute pawh theihtawpin i support tlat ang u. He Sakawrtuichhun kawng siamna hi Mipui sum a ni a, Mipui chanvo a ni. Kawng hi Mipuiin kan hmang tam ber bawk. Sum a awm a, ţha takin an siam tur a ni. He Case hi zuzi mai lova, a nih tur anga, dik taka a chhuah theih nan, Sorkar pawhin action lain umzui ngei sela. Mawhphurtu hrem ngai te hrem ngei bawk sela. Mipui pawhin, he Kawng hi a nih tur anga siam zawh a nih theih ngei nan, kan theih ang angin kan bei chhunzawm zel tur a ni.

 

Sakawrtuichhun kawng (Ramrikawn to NH-54 via Sakawrtuichhun road) siamna tur pawisa Rs. 4,52,20,000/- lai mai, hetia a luangral ringawt mai tur hi a uiawm thlawt a ni. A luanral mai hi i phal lul lovang u!!!

 

"Politics hi midangte sawichhiatna leh hnunglam atanga inchirthehna a ni tur a ni lo. Awmze nei tak leh, felfai tak leh dik taka Midangte a rah hmuhtir hi Politics dik tak chu a ni zawk” (Politics is not about gossip or backstabbing. It is about engaging strategically and smartly to get results”)

 

 

0 comments :

Popular Posts