*1. THUHMAHRUAI*
Mihring chuan dam leh hlim hi kan duh ber leh kan zawn
ber a ni. Hemi avâng hian, a dêr pawhin, kan hlim hmêl, nui sâng hmêl leh hlim taka
thil kan tilai niawm tak-te chu FB, Whatsapp leh Instagram-ah te kan târlang
chuai chuai țhin. Kan thlalâk ringawt en chuan khawvêla mi hlim thei ber ni-awm
takin kan lang ţhin. Mahse, a tak takah chuan kan ni si lo!
Natna, chhiatna, lungngaihna leh thihna-te kan chungah
emaw, tute chungah emaw a lo thlen hian, zawhna kan zâwt ţhin. Tuteemaw chungah
chuan an natna, tuarna leh lungngaihna-te chu thleng âwm ngawih ngawih-a
kan hriat laiin, miţhenkhatte chunga thleng erawhchu, mak kan ti a, âwm lo kan
ti a. A châng phei chuan, Pathian pawh kan dêm hial ţhin a ni.
Pathian Engkimtithei, hmangaihnaa khat hian, chhan ţha
tak awm lovin a thilsiam-te chungah hian thil ţha lo hi a thlentir ringawt dâwn
lo tih a chiang a, “In Pa vâna mi hriatpui lovin Chawngzawng pakhat pawh leiah a tla lo”
a lo ti tawh a ni (Matt.10:29). Chuvangin, kan chunga thil thleng (a chhia a
ţha) zawng zawng hi Pathianin min hriatpui vek a, min en reng a, a remtihna
ngeiin, chhan ţha tak neiin kan chungah a thleng a ni, tih hi chiang taka kan
hriat a, kan pawm hmiah a ţul a ni.
*2. KAN TUAR CHHAN HRANG HRANG-TE*
A hnuaiah hian Tuarna kan chunga thleng 5 te kan sawi
dâwn a. A chhan hrang hrangte hi, mimal, a huho leh a ram/hnam anga a thlen
chhan a inang lo thei ang. Natna, Chhiatna, Tuarna leh Thihna kan chunga a
thlenna chhan hi kawng hrang hrang kan sawi lai hian, eng ber hi nge ka tân ni
ang? tia ngaihtuah chungin, mahni inenlet nân leh insiam ţhat nân kan hmang ţheuh
dâwn nia.
*2.1. EDEN BAWHCHHIATNA AVÂNGIN*
Pathianin mihring a siam - Adama leh Evi-ten Eden huana
an bawhchhiatna avang khân, anmahni chungah mai ni lovin, thilsiam zawng zawng
chungah pawh natna, tuarna, chhiatna, lungngaihna leh thihna a lo thleng ta a
ni (Rom 5:12).
Adama hnênah, “Lei hi nangmah avângin ânchhe dawngin a awm
ta” tiin ânchhia kha thilsiam zawng zawngte chungah a thlen ve tâk thu a
lo sawi tawh a nih kha (Gen.3:17). Hemi sawhkhâwk kal zêlah hian, thilsiam zawng zawngin
kan tuar chhunzawm a, kan tihsual ni miah lovah harsatna leh chhiatna kan tâwk
zui ta zêl a, thihna hial pawh kan paltlang a ngai ta a ni (Rom 8:19-22).
*2.2. MAHNI SUAL LEH FELLOH AVÂNGIN*
Kan chunga tuarna, harsatna, chhiatna, lungngaihna leh
thihna lo thleng ţhenkhat hi chu keimahni sual vang leh felloh vang liau liau
a ni a, tumah puh tur an awm lo. Keimahni ngeiin harsatna leh lungngaihna kan
insiam ţhin a ni (Deut.24:16, 1Lal.14:6, 2Chr.25:4, Sam 94:23).
Kan Pipute hriat ngai loh, thil sual thar-te kan ching
chhuak a. Ţhian-te, nu leh pate, hotute, Sorkar leh Kohhran bum dân thlengin
kan thiam a. Midangte pawh tisual ve turin kan zirtir zêl bawk. Hemi chungchang
hi, Zâwlnei kaltlangin Pathianin a lo sawi tawh, “Ka mite chuan, thil sual tih an
thiam a, thil ţha tihdân erawhchu an thiam lo” (Jer.4:22)
tiin.
Pathian thu leh Thlarau Thianghlimin tih tur leh tih
loh tur min hrilh te, Sorkar leh Khawtlâng, Nu leh pa te, etc. ten tih tur leh
tih loh tur min hrilh-te ngai pawimawh lova, mahni duhdâna kan khawsak chuan,
kan thiltih sual leh fellohna avângin, mahni ngeiin harsatna leh lungngaihna
kan insiam a, kan tuar ţhin (Thuf.29:1).
Chuvangin, sualna langsâr leh langsâr lêm lo pawh,
Pathianin ţul a tih chuan sual inthup-te thlengin min haichhuah sak a, kan tuar
a ţul ta ţhin a ni. Chuvangin, tuna i tuar mêk emaw i lo tuar tawh emaw kha, nangma
mimal sual vang or felloh vang a ni thei a ni.
*2.3. MIDANG-TE SUAL AVÂNGIN KAN TUAR*
Driver zuruiin Motor a khalh a, an accident chuan, a
Motor-a chuang mifel leh naupangte chenin thihna a thlen thei. Chutiang bawkin,
Nula leh Nu ţhenkhatte fimkhur loh leh sualna avangin, an pum chhunga naute an
pai mêk, Naute pawisawi lo khân harsatna (piansualna leh thihna hial) a tâwk
thei a, an lo tâwk tawh ţhin.
Kohhran-a rawngbâwltu pawimawh tak khân, sual kalsan
lova chawhpawlh nun nêna hun a hman chuan, a rawngbâwlpuite leh thlarau-bo tam
takin Lal Isua hmêl an hmu thei ţhin lo. Ringtute tân leh ringlote tân pawh dâlna
leh tlûkna lung lianpui a ni ta ţhin a ni. Chuvangin, midangte tân harsatna
siamsak lo la, an tân tlûkna siam suh ang che (Matt.18:7,Luk.17:1, Rom
14:13,21,16:17, IKor.8:9).
*2.4. KAN ŢHATNA TURIN KAN TUAR*
Lal Davida angin, Ringtu dik tak ni reng chung siin,
Pathian duhloh zawng sual tih châng kan nei ţhin. A châng chuan, Sual langsâr lêm
lo (inthup) te pawh kan ti ţhin. Heng zawng zawng hi Pathianin ţul a tih chuan
sual inthup-te thlengin min haichhuah sak a, kan tuar ta ţhin. Hei hi, Pathian hmangaihna
avâng leh atâna kan hmantlâk lehzual theihna tur a ni ţhin.
Bible-in, “Lalpa chuan, a hmangaih chu a thunun ţhin
a. Fa a lawm apiang chu a vaw ţhin” (Heb.12:6) a tih kha a lo fiah
lehzual ţhin. Joba khan, hei hi a takin a tawngchho a nih kha (Job.1-42). Tirhkoh
Paula’n fiah takin a lo sawi a, “An ţhatna turin engkimin a thawhsak hlawm
ţhin” tiin (Rom 8:28). Chuvangin, kan chunga thil ţha lo leh tuarna thleng
reng reng hi kan ţhatna tura thleng vek a ni tih a lang chiang ta hle a
ni.
Kristian-ten nat leh tuar kan hlau êm êm hi ava mak êm!
(thih hlauh leh lirnghing hlauh chu la sawi lo ila). Kan han na hlek a, damna
ringawt beiseiin, Tidamtheitu kan um dawr dawr ţhin-te hi, Pathianin engtin tak
min ngai ang maw?
Khawvêla kan awm chhunga damna reilote daih hi chu Setana
pawhin a pe thei. Damchhung pawh a daih lo, a na (a ngai or a dang) a
chhuak leh ţhin. Damna leh Thlamuanna tluantling a ni lo. Setana hian thih hlau miah lo
turin mihring thinlungah ât-huaina a tuh thei a. Mahni nunna leh midangte nunna
lâk tim miah lovin a siam thei.
Hindu RSS-ho leh Islamic Firfiak hote hi en ila, thih
te chu chhetê pawhin an hlau lo, thih chu an chak et et a, an cho et et mai!
Bible-in, “Ât-huai leh tihmawh an ni a. Pathian ropuinate an sawichhiat pawhin an
khur ngai lo” a tih-te kha an ni (2Pet.2:10). Pathian nung betute zâwk
hian, thih thlamuanna kan nei lo fova, Pathian avânga lungawi taka natna leh
hrehawm tawrh kawngah kan chhel lo hle! (cf.2Kor.12:9, Phil.4:11).
*2.5. PATHIAN ROPUI NÂN KAN TUAR*
Piantirh aţanga Mitdel kha, a Zirtirten (Judate
Pathian thu pawmdân angin), Ama sual vang emaw, a Nu leh pa sual vang
emaw a nih ringin, a chhan an zâwt a. Mahse, Lal Isua chhânna chu, “Amah
hian a tisual lo, a nu leh pain an tisual hek lo; Pathian hnathawh a chunga a
lanna tur a ni zâwk” a ti daih mai a ni (Joh.9:1-3).
Pathianin a ropuina puanchhuah a duh chuan, mihring
ngaiha a chhan ţha tak sawi tur awm lo pawh nise, natna te, tuarna te, chhiatna
te, lungngaihna te leh thihna te chu, mimal, chhungkua, khawtlâng, ram, hnam
leh khawvêlah a thleng mai ţhin.
Chuvangin, Mifel famkim, ţha tâwpkhâwka kan ngaih, a tihsual
chhan ţha tak emaw sawi tur awm miah lova, tuarna a chunga lo thleng ringawt a
awm ţhin. Hetiang hunah hian, Pathianin thil tih tum pawimawh tak mai a nei ngei
ngei ţhin a ni. Kum 1999-a Orissaa Hindu firfiak RSS-ten missionary Dr. Graham
Staines leh a fapa-te 2 an hâlhlum ngawt kha, a makin a râpthlâk a ni!
Pathianin kha thil lungchhiatthlâk tak leh râpthlâk
tak mai thlen a phal nachhan kha, chhan ţha tak a awm ngei ngei ang. A chhan chiang
ber nia Dr. Staines-a Nupuiin a ngaih chu, Orissa mite kha Pathianin a hmangaihzia a lantirna
a ni.
Damna leh malsawmna aiin, natna, tuarna, chhiatna, hi
Pathian lam min hnaihtirtu leh Pathian min auh-tirtu a ni zâwk fo. Dam aiin nat
leh tuar hi a hlu zâwk tih a chiang. Kan dam ţhat a, kan hlim viau a, kan
thiltihnaa kan hlawhtlin viau lai chuan, Pathian ngaihsak nachâng kan hre lo fo
ţhin. Lal Isua’n Phâr 10 a tihdam zingah khân, Phâr 1 chiah (hnamdang-mi lehnghal) khân lawmthu sawi
turin a lo let leh vang vang a nih kha! Juda-mi Phâr dam ta 9-te erawh kha chu lawmthusawi
turin an lo kir ta hauh lo mai! (Luk.17:12-19).
Mahse, nat chu kan duh silo! Joba pawh kha, a dam ţhat
lai chuan Pathian a hmufiah thei lo. A nât
a, chhiatna leh lusûnna a tawh hnuah chiah khân, Pathian a lo hmuchiang thei ta
zâwk a, nat kha a hlu zâwk daih tih a hrechiang ta a, “Benga hriatna mai zawngin ka hre
tawh chia. Mahse, tûnah zawng, ka hmu ta che. Chuvâng tak chuan, ka inten a, vut
leh vaivuta ţhu-in ka sim ta e” a ti ta hial a ni (Job.42:5-6).
*3. TLÂNGKAWMNA*
Kan hriat angin, December 31 aţangin, Coronavirus
(Covid-19) Hripui chuan khawvêl pumpui a tuam mêk a. Mi tam takin an tuar mêk
a, mimal, chhungkua, khawtlâng, ram a rawn rûn a, kan nunphung zawng zawng a
rawn tibuai a! Mitthi tam tak an awm a, khawvêl chu thlabâr, mangang, mittui
tla leh lusûnin a awm mêk a ni.
Tunah hian, he Hripui râpthlâk tak leh a nghawng zawng
zawng-te hi, Pathian remruat leh Pathian remtihnaa, i ţhatna tura rawn thleng a
ni tih hi i pawm thei em? He Hripui hi a kian theihna tura dil hi a ţulin i
hria em? He Hripui kaltlanga Pathian thuchâh (message) hi engang in nge ilo
dawnsawn? Pathian lam hnaih-phah nân i hmang em le?
Kan sawi tawh angin, natna, tuarna, chhiatna leh
lungngaihna-te hi Pathian tirh, Pathian hmanrua-te an ni. Chuvangin, hengte hi
Pathian lam min hnaihtirtu, Pathian nêna kan inkâr siamţhat nân, Pathian ropui
nân, kan nun siamţhat nâna kan hman a ngai a. Tirhkoh Paula chuan, *“Kei
atân zawng nun hi Krista a ni a, thih pawh hlâwkna a ni” a tih angin, damna
leh hlawhtlinna kan chan chuan, Pathian ropui nân chauh hmang ila, nâtna,
chhiatna leh thihna hial pawh kan chungah thleng se, Pathian ropuina atân bawk
hmang ila tih hi Lalpa duhzâwng a ni e* (Phil.1:21).
“Krista
hmangaihna ata chu, tuin nge min ţhen ang?
Hrehawmnain emaw, lungngaihnain emaw,
Tihduhdahnain emaw, ţamin emaw,
Saruaknain emaw, hlauhawmnain emaw,
Khandaihin emaw min ţhen ang emni?
Ţhen suh e, chûng zawng zawngah chuan,
Min hmangaihtu avâng chuan ropui taka ngamtu kan ni”
(Rom 8:35-39).
DrJohn01:04:2020
0 comments :
Post a Comment