1.
THUHMAHRUAI
Nikum, 2019 December 31 khân, China chuan he hri (Coronavirus - Covid-19 tia vuah
tâk)
hi Wuhan khawpuiah a lêng ţan tih WHO-ah a report a. He Hri hi an control theih meuh chuan Chinaah
chuan, mi 81,439-ten an lo kai hman a, mi 3,277-in an thihpui hman a ni.
Tunah hian, Khawvêl a dâp ţan mêk a. Ram 196-ah a ţai-darh tawh. Khawvêl-a mi 422,614 in an vei mêk a, mi 18,892-ten an thihpui tawh (As on 25.3.20, www.worldometers.info). India ram bikah, vei 519 awmin, mi 10-in an thihpui tawh a ni.
Mizoramah pawh vei an awm tawh thu leh ZMC, Falkawnah enkawl mêk a nih thu Sorkar-in, March 25, 2020 khân thuchhuah a siam. Engtianga nasa chiahin nge Mizoram hian kan tuar dâwn ala hriat loh. He Hripui lakah hian Pathian vênhimna leh chhanchhuahna mak tak kan dawng hlauh thei bawk.
Tunah hian, Khawvêl a dâp ţan mêk a. Ram 196-ah a ţai-darh tawh. Khawvêl-a mi 422,614 in an vei mêk a, mi 18,892-ten an thihpui tawh (As on 25.3.20, www.worldometers.info). India ram bikah, vei 519 awmin, mi 10-in an thihpui tawh a ni.
Mizoramah pawh vei an awm tawh thu leh ZMC, Falkawnah enkawl mêk a nih thu Sorkar-in, March 25, 2020 khân thuchhuah a siam. Engtianga nasa chiahin nge Mizoram hian kan tuar dâwn ala hriat loh. He Hripui lakah hian Pathian vênhimna leh chhanchhuahna mak tak kan dawng hlauh thei bawk.
He Hripui Covid-19 avang hian, March 24, 2020 zân khân, PM Narendra Modi chuan, India ram pumah “Complete Lockdown for 21 Days” a puang ta rup mai a ni. He Hripui lo thleng mêkah hian Pathianin engnge tih a tum? Keima tân leh kan Chungkaw tân, kan Ram tân hian engnge Pathian thiltum ni ang? tih hi ngaihtuahzui a ţul lehzual ta khawp mai.
2. MIMAL LEH
CHHUNGKAW INSIAMŢHAT HUN
Hnathawh inan loh avang te, nunphung inan loh vang te-a Chhungkua awmkhâwm
thei lo, Chaw ei rual thei lo, titi-ho thei lo te kha, Pathianin tihluihnain
min hruaikhâwm a, min vawmkhâwm
ta! Thu ţha inhrilh hun, inkawmngeih hun, “Hun Rangkachak” Pathianin min buatsaih sak mêk.
Chhungkuaah thil ţha in zirtir hun, Fate, Nupui-te, Pasal-te chhungkaw tân
leh midangte tâna an ţangkai lehzual theih nâna
ziritirna hun ţha ber a ni. Rawngbâwltu
pawimah tak tân, finrial hun ţha
tak, rawngbâwlna atâna lo inbuatsaihlâwkna
hun rêmchâng lutuk a ni e.
3. I VÊNGTE ŢANPUI HUN A
NI
He hun hi i Vêngte ţanpui hun rêmchâng a ni. Ringtute chu thil ţha
ti tura siam kan nih angin (Eph.2:10). Midangte tân
eng thil ţha nge i tih ve dâwn
le? Ţawngtai leh Thilpêkin
ilo ţang thei. Nitin Inhlawh-chawpte tân,
Ni 21 Chhung Complete Lockdown chhungin engnge an ei ve tâk
ang le?
Hetiang hunah chiah hian, “Mahni chauh” i inngaihtuah a nih chuan, Vânram chu beisei lo law law la, ţawngţai leh inkhâwm pawh ngaihtuah buai duh suh. Mimal, MLA, Local Council, YMA, Zirlai Pâwl leh Kohhran, etc. ten ei leh bara harsa-te ţanpui an inhuam thu, FB leh Whatsapp-ah te kan la hmu ţhin hi, ava ropui êm! Zoramah hian Lalpa’n a mite ala hum a. Chhan tlâk kan la awm e. Hetiang mite inpêkna hi a Mizo a, a Pathian thu a ni. Nangin engnge i tih ve dâwn le? (Rom 13:8-10).
Hetiang hunah chiah hian, “Mahni chauh” i inngaihtuah a nih chuan, Vânram chu beisei lo law law la, ţawngţai leh inkhâwm pawh ngaihtuah buai duh suh. Mimal, MLA, Local Council, YMA, Zirlai Pâwl leh Kohhran, etc. ten ei leh bara harsa-te ţanpui an inhuam thu, FB leh Whatsapp-ah te kan la hmu ţhin hi, ava ropui êm! Zoramah hian Lalpa’n a mite ala hum a. Chhan tlâk kan la awm e. Hetiang mite inpêkna hi a Mizo a, a Pathian thu a ni. Nangin engnge i tih ve dâwn le? (Rom 13:8-10).
4. HARSATNAAH
TUNGE I DAH LAL BER ŢHIN?
Hripui a lo thleng ta! Inkhâwm hial tihtâwp lailâwk a ni a, Complete Lockdown kan ni ta! Pawisa a vâng!
Ei tur a vâng, Ei tur kan inchuh! Engtin nge kan awm dâwn?
Khai le, hetiang harsatna alo thlen a, i lo hmachhawn dân
leh ilo dawnsawn dân aţangin i nunah Tunge Lal ber, Tunge hruai ţhin
che? tih a chiang dâwn. Hetiang hunah hian, Tunge i rilruah lo lang
hmasaber? Engnge tih i tum? Pathian nge lang lian zâwk,
i Bank Account? (Rom 8:35-39).
Bible leh ţawngţaina nge lang lian zâwk,
Thla 1 daih tur Buhfai bag? I ţawngţai zawh hnu khân
ei tur leh mamawh zawn hi i tih makmawh a ni tih i ngaihtuah em? Pathian kan
rin avanga “Kan ei tur chu Pathianin min
pe mai ang,” tia kut kuangkuaha a vân
tla lo nghah ngawt chi a ni lo.
Pathianin min enkawltu tura a ruat Sorkar leh Kohhran Thu zawm ţul hun lai tak a ni bawk. Intih-thlarau-mi viau emaw, Mahni ngaihdân chauh dah lal a, “Ka thih hun lovah chuan ka thi dâwn lo” tia ât-huai hun a ni lo.
Pathianin min enkawltu tura a ruat Sorkar leh Kohhran Thu zawm ţul hun lai tak a ni bawk. Intih-thlarau-mi viau emaw, Mahni ngaihdân chauh dah lal a, “Ka thih hun lovah chuan ka thi dâwn lo” tia ât-huai hun a ni lo.
Kum 1527-a Hripui râpthlâk tak (Black death) a lên
laia Martin Luther ngaihdân kha hriat
reng a ţul - “Midangte himna atân
chuan, tawmin, inkharkhip rih a ngaih hun a awm.” Aiguptaa Israel faten Pathian thupêk
an zawm hun ang kha a ni. Hripui hi kum khua-in a lêng
dâwn
lova, a rei dâwn lo. A reh leh thuai dâwn.
5. LEILUNG
(NATURE) HI SIAMŢHAT A NGAI LEH ŢHIN
Kan ram leilung hi kan va tichhe nasa-in, kan va tichereu nasa êm!
Nungchate hi kan va ti-thlabâr nasa êm! Hmuh tur leh an thawm ri hriat tur pawh an awm tawh
lo hial mai! Mihringte nunrawnna avangin Thilsiam dangte hi an rûm
a ni! (Rom 8:19-22). Mihringte dam khawchhuahna turin (to maintain ecological
balance/system) Nungchate leh leilung hian insiam ţhatna
hun ţha (retreat) an mamawh lutuk. Tun hunah hian an nei ve
thei ta!
Tunah hian, hetia Mihringte kan tawm-im tâk
avang hian, Nungchate an lo ngampa leh ţan
a, an lo kir a, kan In bul maiah-te pawh an hrâm
ri-te kan hre leh ta! Thlai leh leilung pawhin thâwk
la-in an chakna an siamthar leh thei dâwn ta!
Chinaah chuan, air pollution avangin an khawpui-te chu chhum zing reng angin a awm ţhin. Hripui avanga a thla tel In lama an tawm-im vek avangin, kum tam tak chhunga an hmuh ngai tawh loh, vân dumpâwl leh boruak thiang tak-te chu an hmu leh ta! Italy ram chu, Covid-19 avanga thi nasa ber ram an nih mêk laiin, lui tui fim kum 100 chhunga an hmuh ngai tawh loh kha, he Hripui avang hian an hmu leh ta! Khawvêl hmun hrang hrangah hetiang chanchin ngaihnawm tak tak hi a tam mai.
Chinaah chuan, air pollution avangin an khawpui-te chu chhum zing reng angin a awm ţhin. Hripui avanga a thla tel In lama an tawm-im vek avangin, kum tam tak chhunga an hmuh ngai tawh loh, vân dumpâwl leh boruak thiang tak-te chu an hmu leh ta! Italy ram chu, Covid-19 avanga thi nasa ber ram an nih mêk laiin, lui tui fim kum 100 chhunga an hmuh ngai tawh loh kha, he Hripui avang hian an hmu leh ta! Khawvêl hmun hrang hrangah hetiang chanchin ngaihnawm tak tak hi a tam mai.
6. SORKAR
CHAK LEH CHAK LO HRIATTHEIHNA
Sorkar (Rorêltute) hi Pathian ruat, Pathian min pêk
an ni. Sawisêl ringawt a, sawichhe ringawt lovin, Ţanpui
ve dân tur, Thawhpui dân
tur, lo Ţangkai ve dân tur ngaihtuah rawh. Ringtu dik tak i nih a, “Mizoram hi ka hmangaih” i ti ngam a nih
chuan, “Engnge ka ram tân ka tih ve
theih ang?” tih chu i ngaihtuahnaa lian ber tur a ni. Sorkar i
sawisêl dâwn a nih chuan, ram tâna
i thil lo tih tawh-te – sum, tha leh zung, in leh ram ilo pêk
tawh-te kha ngaihtuah hmasa ang che.
Pathian ruat Sorkar tân pawh, awm mai mai hun a ni lo. Kan Sorkar hian Lal
atâna
ruattu “Pathian duhzâwngin hna a
thawk em?” tih hriat theihna leh “Sorkar chak leh chak lo tehna
awlsam ber” chu AN THILTIH-AH a ni
mai. (Rom 13:1-7).
China chuan Hripui laka an him theih nân,
khum 1,000 awm theihna leh ICU 30 awmna Hospital chu, ni 10 chhungin a sa zo
hman! Tunah chuan, Covid-19 case thar an nei tawh lo, School an kal ţan
leh thei tawh dâwn. China Sorkar ang hi chu Mizoram Sorkar hi beisei
suh. A phâk-tâwk erawhchu a awm. A tih-theih tâwk
leh a phâk-tâwk chu a ti em? tih zâwk
hi a pawimawh.
USA chuan, hripuiin an ram a lo thlen khân,
Inkalpawhna zawng zawng a khâr nghal vek a, Puipun, Biak Ina Inkhâwm
a khap a, National Day of Prayer (Mahni In aţang
ţheuhva
Ţawngţai-rual)
a rawt nghal a, mipuiin an thlawp ţha hle.
Italy leh S. Korea chuan, Puipun an khap a, Mahse, Biak Ina Inkhâwm
erawh an khap lova, Biak Ina inkhâwm-te aţanga hri kaite avangin tam tak an thih phah a, an buai
nasa. Italy hi a tuar nasa ber an ni nghe nghe. Sorkar-in a tih tur a tih lohva,
Mipuiin thu an awih loh bawk chuan, chhiatna chiah kan hmabâk
a, Mipuite bawk hi a tuartu tur kan ni.
7. KHAWVÊL TÂWP
CHHINCHIAHNA A NI LO
Tuna Hripui Covid-19 hi ţhenkhat chuan, Khawvêla
Hripui râpthlâk ber anga ngaiin, Khawvêl
Tawpna thleng mai tur anga sawi te an awm. Hei hi a dik lo. He Covid-19 aia râpthlâk
leh nasa hi a lo thleng zêl dâwn. A inţan dâwn chauh. Hri chi hrang hrang a thleng zing tial tial
ang a, a nasa tial tial dâwn. Tuna Hri lêng
mêk
hi Khawvêl tâwpna hun nên lo hmehbel suh. Khawvêl Tawp dâwn hnaiha, “Thuhriltu
leh Zaipâwlte rehţhuap hun” kha ala ni lo.
Tuna Covi-19 avanga Khawvêl hmun hrang hranga Biak In khâr
lailâwk hi Lal Isua phatsanna avanga tih a ni lo. Heb.10:25-a
“Inkhâwm bânsan mai lovin…” a tih hi chu, Lal Isua Phatsantuten
Inkhâwm an bânsan thu a sawina a ni.
8. THU TLÂNGKAWMNA
Engkim hian chhan a nei – Engkim tân
hun ruat a awm bawk (Thuh.3:1-12). Khawvêlah
hian Hri chi hrang hrang hi a lêng tam tial tial dâwn.
Hei aia râpthlâk leh nâ zâwk, hlauhawm zâwk
pawh ala rawn lêng dâwn. Hun ţha lo hi a zual tulh tulh dâwn,
a inţan dâwn chauh.
Heng thil thleng reng reng-te hi Pathianin a kohna che, Pathianin i nun
khalh-ngil a, a hnên lam i hawi a duh avanga a rawn thlen-tir an ni. Hei hi
Pathian malsawmna kan dawnna tur hmanrua a ni. Pathian Malsawmna hi lo hrethiam
la, lo hmang ţangkai ngei ngei ang che.
He Hripui hian, Nangmah emaw, i Chhungte zinga mi emaw, i Ţhian ţha tak emaw a lo man hlauh a nih a, chumi avanga mual a liam phah hial a nih pawhin, Pathianin thil tum a nei a ni, tih hre reng ang che.
He Hripui hian, Nangmah emaw, i Chhungte zinga mi emaw, i Ţhian ţha tak emaw a lo man hlauh a nih a, chumi avanga mual a liam phah hial a nih pawhin, Pathianin thil tum a nei a ni, tih hre reng ang che.
Hripui lo thleng mêk hi, i tân, in Chhungkaw tân,
kan Ram tâna Pathian hmangaihna lo lang a ni. A landânah
vanduaina leh chhiatna angin lo thleng mah sela, Pathian hmangaihna lantirtu
leh Pathian hnên lam min hawitirtu hmanraw ţha
tak a ni zâwk a ni, tih hrethiam la, harh la, tho la, i Pathian
ko rawh (Rom.8:25-39).
DrJohn30:03:2020
0 comments :
Post a Comment