1. Thuhmahruai
2.1. Matthaia Chhui Dân
Matthaia 1:6-ah, “Jesaian Lal Davida a
hring a. Tin, Davidan Uria nupui lakah
Solomona a hring a” a tih laiin, Luka 3:31-ah chuan, “chu mi chu Melea fa a ni a, chu mi
chu Menna fa a ni a, chu mi chu Mattatha fa a ni a, chu mi chu Nathana fa a ni a, chu mi chu Davida fa a
ni a” a tih leh daih si a! Lal Isua thlahtu hi tu Davida ber nge ni ta? Solomona-pa
Davida nge, Nathana-pa Davida zawk hi?
2. Matthaia Leh Dr. Luka Chhui Dân A
In-Ang Lo
Matthaia leh Dr. Luka hian Lal Isua thlahtute an chhui dân hi
a in ang lova. Matthaia hian Isua hi a pa Josefa lam aţangin a chhui a, Dr. Luka
hian Isua nu Mari lam aţangin a chhui ve thung a. Amaherawhchu, Lal Davida-ah
ve ve an chhui lut a ni. Chip-chiar deuh zawkin lo en zui ila.
2.1. Matthaia Chhui Dân
Matthaia hian Lal Isua chu a pa Josefa
kaltlangin a thlahtute a chhui a, Lal Davida’n Bethsebi laka a hrin Lal Solomona-ah
a chhui lut a ni (cf. 1:11-16, 1 Chro.3:5). Josefa hi Davida fapa Solomona
thlah kal zel a ni. Matthaia hian Lal Isua thlahtute chungchang a chhui-naah a
fimkhur hle a, hetiang hian a ziak kan hmu a, “Jakoban Josefa, Mari pasal chu a hring a; chu mi Mari lakah chuan
Isua, Krista an tih hi, a lo piang ta a” tiin (1:16).
Hetah
hian chithlahna thu-ah hian Josefa hian mipa chi (biological or genetic involvement) a thawh loh zia a rawn tichiang
nghal a. Isua nu Mari chiah hi a hringtunu tak tak (biological mother) a nih avangin
Greek egennesen tih ţawngkam (feminine
genitive or biological/genetic involvement) a rawn hmang nghe nghe a ni.
He
Greek genessen ţawngkam hi Gen.21:2-3 (cf. Heb.11:11-12) thu-a “Abrahaman Isaka a hring” tih laiah pawh
hian hman a ni bawk. He ţawngkam hian Abrahama chuan ama mipa chi (sperm) ngei
hmangin a nupui Sari kha a rai a, Isaka kha a hring a ni tih a ti-lang chiang. Mi
ţhenkhatin, Isaka kha Sari’n mipa chi (Abrahama chi) tellova a pai leh a hring
anga an sawi hi chu a ţawngbul lam en chuan a dik lo deuh. Sari khan Abrahama
chi (biological or genetic involvement)
kaltlang ngeiin Isaka kha a lo pai a, a lo hring a ni.
2.2. Dr. Luka Chhui Dân
Dr. Luka erawhchuan, Lal Isua thlahtute hi a Nu
Mari lam aţangin a chhui ve thung a, Lal Davida’n Bethsebi laka a hrin tho Nathana-ah
a chhui lut a (cf. 1Chro.3:5), Mari hi Davida fapa Nathana thlah kal zel a ni.
Hetah hian a tawp mai lova, Abrahama leh thlahtu bul ber Adama thlengin a chhui
thleng hial a ni (Lk. 3:23-38). Dr. Luka pawh hian Lal Isua thlahtute a
chhuinaah hian a Nu Mari lam aţangin chhui mahse, a pa Josefa dinhmun dik tak
chu a rawn tarlang leh ta thova, “Isua
chu mi ngaih chuan Josefa fapa a ni a” (3:23) tiin a ziak nghe nghe a ni. Tichuan,
Mari thlahtu chhui ţanna atan pawh, Mari-pa Helia hming chu bul ţan nân a rawn
hmang ta reng a ni.
3. Lal Isua Thlahtute-ah Hmeichhe
Sawikai 4 Tel!!!
Lal
Isua thlahtute chhuinaa thil mak leh danglam tak awm chu, Hmeichhia 5 tarlan an
ni ve tlat mai hi a ni. Heng hmeichhia-te hi sawikai (a chhe zawnga sawi hlawh
vek) an ni vek bawk hi a mak danglam leh zelna a ni. Rahabi leh Ruthi-te chu Gentile mi an ni a, Tamari leh Bethsebi-te chu Juda an ni thung. Lal Isua hringtu Mari
chiah hi nula thianghlim sawiselbo a ni thung (Lk.1:30-55).
Juda
hmeichhe 2 Tamari leh Bethsebi te hi
uire ve ve an ni a (Gen.38,
2Sam.11:1-5), Rahabi hi Nawhchizuar a ni a (Josh.2:25), Ruthi hi hnamdang pathian betu leh nuthlawi a ni thung (Ruth 3). Lal Isua thlahtute zingah, pathian dang betu, gentile, nuthlawi, uire leh nawhchizuar te an tel ve ta mai hi thil mak tak a ni a, hei
hian Pathianin thleibik a neih lohzia a tichiang hle a ni.
0 comments :
Post a Comment